Wat doet theologie in het bedrijfsleven?
Tegenwoordig zijn bedrijfsfilosofen, bedrijfspsychologen en bedrijfsantropologen gemeengoed bij organisaties. Waarom dan niet bedrijfs- of organisatietheologen? Toegegeven, hoewel wij al langere tijd theologen zijn en al jaren in het bedrijfsleven werkzaam zijn, viel het kwartje ook voor ons nog niet al te lang geleden. Toch zijn er goede redenen waarom je theologie naar het bedrijfsleven zou brengen.
Theologie kun je op veel verschillende manieren definiëren. Voor sommigen kan theologie echt alleen maar in of vlakbij de kerk beoefend worden. Wij denken daar anders over. Theologie is voor ons niet veel anders dan filosofie, alleen probeert het specifiek de zingevingsvraag te beantwoorden met een fundamentele kijk op de werkelijkheid. Het grote plaatje dus, zonder details over het hoofd te zien. Dat bevalt ons wel.
Theologie gaat ook altijd over macht. Jammer genoeg heeft theologie ook vaak ten dienste gestaan van wie de macht had. Dat is jammer, maar het positieve daaraan is dat theologie vrij goed is in het identificeren van de macht en het blootleggen van de sturende ideeën waarmee mensen de macht naar zich toe trekken.
Drie redenen waarom theologie goed bij het bedrijfsleven past
1. Hoewel het Westen sinds de Verlichting in toenemende mate het christelijk geloof achter zich heeft gelaten, is het nog steeds diep religieus. Met religieus bedoelen we niet dat mensen nog massaal op een of andere manier in God geloven. Nee, het religieuze zit hem in de toewijding aan een project. Iedereen streeft een project na. Alle organisaties zijn in dit opzicht religieus gedreven. Wij leggen die religieuze en ideologische gedrevenheid graag bloot, zodat verandering mogelijk wordt.
2. Dat de Verlichting ons bevrijd heeft van het slaafs navolgen van een religie, betekent nog niet dat we van het christendom af zijn. Dat is simpelweg onmogelijk. Onze westerse beschaving is nog steeds gestoeld op en wordt beïnvloed door de denkpatronen en waarden van 1500 jaar christendom. Daar kunnen we nog steeds iets mee. Zonder terug te gaan naar de kerk, kunnen we van het christendom gebruikmaken als wijsheidstraditie.
3. Theologie is een vak met zijn eigen theoretisch kader en gereedschap. Theologie kan een nieuw perspectief bieden op bestaande problemen en zo nieuwe oplossingen suggereren of onverwachte mogelijkheden aan het licht brengen.
Wij passen theologie op drie manieren toe
Als gereedschap en theoretisch kader. Theologen zijn goed in interpretatie (hermeneutiek) en het in kaart brengen van de gegeven situatie. Theologie biedt onderzoeksgereedschap om de religieuze patronen en het ideologisch denken in een organisatie bloot te leggen. Het kan laten zien langs welke wegen de benodigde verandering kan worden geplot.
Als bron. Theologie is voor ons een manier om de wijsheidstraditie van het christelijk denken toegankelijk te maken voor mensen die verder niets met het geloof te maken hebben. Wij doen dit op het gebied van gemeenschap, ethiek en persoonlijk ontwikkeling.
Als basis voor ons pastoraad. Het pastoraad dat wij bieden is een moderne vorm van het aloude pastoraat, de zielzorg zoals dat vroeger heette. Wij staan de leiding en de medewerkers in de organisaties waarbij wij betrokken zijn graag bij in persoonlijke gesprekken.